•   Wednesday, 23 Sep, 2026
  • Contact

Raport dotyczący Alberty

Separacja może kosztować 170 mld dolarów w ciągu 5 lat

Z raportu zamówionego przez władze prowincji wynika, że ​​odłączenie się od Kanady mogłoby kosztować Albertę nawet 170 miliardów dolarów w ciągu pierwszych pięciu lat.
Opracowanie przygotowane przez School of Public Policy przy Uniwersytecie w Calgary szacuje koszty wystąpienia z Konfederacji na kwotę od minimum 50 miliardów do maksymalnie 170 miliardów dolarów.
Szacunki zawarte w raporcie uwzględniają koszty budowy nowej infrastruktury, zatrudnienia około 70 tysięcy urzędników do obsługi funkcji państwowych oraz przejęcia przez Albertę części długu federalnego.
Raport analizuje również dwa scenariusze separacji. Pierwszy z nich opisuje stosunkowo płynny proces, w którym negocjacje z Ottawą przebiegają „szybko i korzystnie” dla Alberty. Drugi przedstawia dłuższy i trudniejszy okres przejściowy, zakładający przyjęcie przez rząd federalny bezkompromisowej postawy w trakcie negocjacji.
W pierwszym scenariuszu, zakładającym utrzymanie przez Albertę dostępu do kluczowych rynków zbytu, prowincja ostatecznie osiągnęłaby wyższy produkt krajowy brutto i niższe podatki, jednak raport przewiduje, że efekty te byłyby widoczne dopiero po kilkudziesięciu latach.
„Ewentualne ożywienie gospodarcze po wstrząsie, jakim byłaby separacja, mogłoby potrwać wiele lat i zależałoby od bardzo konkretnych warunków – w tym utrzymania się wysokich cen ropy – których nie dałoby się zagwarantować w drodze negocjacji” – stwierdzono w raporcie.
W drugim scenariuszu, zakładającym długotrwały proces separacji, raport przewiduje „trwałe wyzwania gospodarcze i fiskalne zarówno dla Alberty, jak i dla Kanady”. Scenariusz ten zakłada długoterminowy spadek PKB, wyższe bezrobocie i podatki oraz potencjalny, utrzymujący się roczny deficyt budżetowy Alberty przekraczający 30 miliardów dolarów.
„Nawet po 20 latach poziom zatrudnienia mógłby być niższy o blisko pięć procent, a gospodarka Alberty – o ponad 16 procent mniejsza w porównaniu do sytuacji, w której prowincja pozostałaby w Kanadzie” – wykazano w raporcie.
W raporcie wskazano również, że krótkoterminowe skutki separacji mogłyby wiązać się ze „znacznymi zakłóceniami gospodarczymi i kosztami dla mieszkańców Alberty”, nawet w przypadku polubownego przebiegu negocjacji.
„Odłączenie się Alberty od Kanady i przekształcenie jej w niepodległe państwo wiąże się z czymś znacznie poważniejszym niż tylko wytyczenie nowych granic, zbudowanie nowego państwa, wybór nowych polityków czy ustalenie nowych zasad polityki” – czytamy w raporcie. „Całkowicie zmienia to funkcjonowanie usług publicznych, handlu, systemu podatkowego oraz prawa”.
Odłączenie się oznaczałoby, że Alberta przestałaby wpłacać środki w ramach systemu wyrównawczego (equalization payments), ale jednocześnie przejęłaby dodatkowe obowiązki i koszty, w tym związane z polityką imigracyjną, obronnością oraz federalnymi usługami publicznymi. Według raportu prowincja musiałaby również wziąć na siebie od- powiedzialność za programy takie jak świadczenia emerytalne (Old Age Security), ubezpieczenia na wypadek utraty pracy i systemy emerytalne, przejmując jednocześnie dodatkowe zadłużenie szacowane na kwotę od 208 do 327 miliardów dolarów.
W raporcie wskazano również, że proces odłączenia wymagałby negocjacji z Pierwszymi Narodami (rdzenną ludnością) oraz innymi państwami. Zauważono, że sytuację dodatkowo komplikowałby fakt, iż Alberta jest prowincją pozbawioną dostępu do morza i w dużej mierze opiera się na eksporcie.
Rząd premier Danielle Smith zlecił opracowanie tego raportu w czerwcu, aby przedstawić mieszkańcom Alberty informacje na temat potencjalnych kosztów odłączenia się, w kontekście zaplanowanego na 19 października głosowania, w którym mieszkańcy mają zdecydować, czy chcą pozostać w Kanadzie, czy też przeprowadzić wiążące referendum w sprawie secesji. Minister finansów Jason Nixon oświadczył, że koszty i wyzwania logistyczne opisane w raporcie potwierdzają stanowisko prowincji, iż mieszkańcy Alberty powinni opowiedzieć się za pozostaniem w Kanadzie.
We wrześniu grupa zwolenników secesji – Alberta Transition Council – opublikowała liczący 214 stron raport, w którym przedstawiono bardziej optymistyczną wizję odłączenia się od Kanady, szacując całkowite koszty okresu przejściowego na około 6 miliardów dolarów. Z kolei w tym samym miesiącu think tank zajmujący się polityką publiczną, Canada West Foundation, opublikował raport, w którym koszty początkowe związane z odłączeniem się oszacowano na ponad 200 miliardów dolarów, a koszty bieżące na co najmniej 50 miliardów dolarów rocznie.

Jennifer Cowan/The Epoch Times

Powiązane wiadomości

Comment (0)

Comment as: